Şara'dan yeni müfredatta Türkiye ve Osmanlı ayarı

Suriye'de Şara yönetimiyle yenilenen ders kitaplarında Osmanlı ve Türkiye karşıtı ifadeler çıkarılırken, Hatay Türkiye sınırlarında gösterildi ve Türkçenin seçmeli ders olmasına yönelik engeller kaldırıldı.

Suriye'de Beşar Esad rejimi sonrası Türkiye karşıtı söylemler ders kitaplarından çıkarılmaya başlandı.

DERS KİTAPLARINDA OSMANLI SÖYLEMİ DEĞİŞTİ

Suriye basınına göre, Şara döneminde hazırlanan 2025-2026 eğitim öğretim yılı kitaplarında, Osmanlı Devleti'ni "işgalci" olarak nitelendiren ve Türkleri hedef alan ifadeler değiştirildi.

Eğitim materyallerini inceleyen IMPACT-se kuruluşunun raporunda, Türkiye ve Osmanlı Devleti'nin yeni müfredatta önceki döneme kıyasla daha olumlu biçimde ele alındığı aktarıldı.

Esad yönetimi döneminde kullanılan 2017-2018 tarihli ders kitaplarında, 1916-1918 yılları arasında yaşanan Arap Ayaklanması "Büyük Arap Ayaklanması" olarak anlatılıyordu. Eski kitapta Şerif Hüseyin liderliğindeki hareketin amacı, "Arap topraklarını Osmanlı işgalinden ve İttihatçı Türklerin yönetiminden kurtarmak" şeklinde ifade ediliyordu.

Şara yönetiminde hazırlanan yeni baskıda ise "Büyük Arap Ayaklanması" ifadesine yer verilmedi. Bunun yerine olay, "Hüseyin bin Ali'nin isyan hareketi" olarak tasvir edildi ve isyanın amacı da "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden koparmak" şeklinde yeniden yazıldı.

HATAY HARİTALARI TÜRKİYE SINIRLARINA DÂHİL EDİLDİ

Değişiklikler yalnızca Arap Ayaklanması'nın anlatımıyla sınırlı kalmadı. Esad dönemindeki ders kitaplarında, 1. Dünya Savaşı sırasında Doğu'da yürütülen savaşın amacı "halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" olarak açıklanıyordu.

Yeni ders kitabında ise aynı bölümde savaşın amacının "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" olduğu yazıldı.

Yeni müfredatta Türkiye açısından öne çıkan bir diğer değişiklik Hatay'a ilişkin haritalarda görüldü. IMPACT-se raporuna göre güncellenen ders kitaplarındaki haritalarda Hatay, Türkiye'nin sınırları içinde gösteriliyor. Raporda bu değişiklik, Suriye'nin Hatay üzerindeki tarihsel toprak iddialarından uzaklaşmasının bir işareti olarak değerlendirildi.

TÜRKÇE DERSİ İÇİN ŞAM YÖNETİMİNDEN ONAY GELDİ

Suriye'de eğitim müfredatına ilişkin tartışmalar 9. ayda da Türkiye üzerinden yaşanmıştı. Yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde Türkçenin seçmeli ders kategorisinden çıkarılarak yerine Fransızcanın getirildiği haberleri tepkilere neden olmuştu.

Suriye Milli Eğitim Bakanlığı, yeni müfredatın yetişmemesi nedeniyle Esad dönemindeki müfredatın uygulandığını açıklamıştı.

13 Eylül'de Şam'da Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile görüşen ve ders konusundaki temaslarını aktaran Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Türkçenin seçmeli ders olarak müfredatta yer alması konusunda herhangi bir sıkıntı olmadığını kendileri bize ilettiler" dedi.

Öte yandan IMPACT-se raporunda yalnızca Türkiye'ye ilişkin değişikliklere değil, Suriye'nin bölge ülkeleriyle ilişkilerinin ders kitaplarına nasıl yansıtıldığına da yer verildi.

Esad döneminde olumlu biçimde anlatılan İran ve Hizbullah'ın yeni kitaplarda farklı bir çerçevede ele alındığı, İsrail'e yönelik olumsuz yaklaşımın ise sürdüğü aktarıldı.