Pankreas kanseri, genellikle sinsi ilerlediği ve ileri evrelere gelene kadar belirti vermediği için tıbbın en zorlu savaş alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Vakaların yüzde 85'inden fazlası ancak tedavi seçeneklerinin tükendiği ileri aşamalarda fark edilebiliyor. Bu durum, hastalığın küresel çaptaki beş yıllık hayatta kalma oranının sadece yüzde 10 seviyesinde kalmasına neden oluyor.
Ancak Mayo Clinic araştırmacıları tarafından geliştirilen ve tıp dergisi Gut'ta yayımlanan yeni bir yapay zeka modeli, bu karanlık tabloyu tamamen değiştirebilir.
Araştırmacılar tarafından geliştirilen "Redmod" adlı yapay zeka sistemi, rutin bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarındaki insan gözünün algılayamayacağı kadar ince ve gizli desenleri analiz ediyor. Sistem; daha önce taramaları "normal" olarak değerlendirilen ancak sonradan pankreas kanserine yakalanan 219 hastanın da aralarında bulunduğu 1.400'den fazla kişinin verileriyle eğitilip test edildi. Sonuçlar ise tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı. Yapay zeka, hastalar henüz resmi tanı almadan ortalama 475 gün önce kanserin ilk sinyallerini tespit etmeyi başardı.
DOKTORLARA KARŞI YAPAY ZEKA: AÇIK ARA FARK
Araştırmada yapay zeka ile uzman doktorların (radyologların) performansı da karşılaştırıldı:
Aynı görüntüleri inceleyen doktorlar vakaların sadece %39'unu doğru tespit edebilirken, yapay zeka vakaların %73'ünü başarıyla teşhis etti.
Taramaların tanıdan iki yıldan daha uzun bir süre önce yapıldığı daha zorlu vakalarda ise fark daha da açıldı. Erken dönem taramalarda doktorların başarı oranı %23'te kalırken, yapay zeka bu vakaların %68'ini yakalamayı başardı.
Ayrıca sistemin, kanser geliştirmeyen sağlıklı kişilerin taramalarını da %80'in üzerinde bir doğrulukla sınıflandırarak yanlış alarm oranını minimumda tuttuğu gözlemlendi.
HAYATTA KALMA ORANLARINI İKİYE KATLAYABİLİR
Araştırmacılar, teşhis penceresini semptomların ortaya çıktığı son evreden yıllar öncesine çekmenin önemine dikkat çekiyor. Erken teşhis sayesinde, hastaların tümör henüz küçükken ameliyat veya diğer hayat kurtaran tedavilere alınması mümkün olacak. Modelleme çalışmaları, vakaların erken (lokalize) evrede yakalanma oranının %10'dan %50'ye çıkarılmasının hayatta kalma oranlarını iki katından fazla artıracağını gösteriyor.
Gelecekte bu yapay zeka aracının; açıklanamayan kilo kaybı yaşayan veya aniden diyabet (şeker hastalığı) teşhisi konan ileri yaşlı "yüksek riskli" hastaları yakından takip etmek için kullanılabileceği belirtiliyor. Ancak sistemin rutin hastane kullanımına girmeden önce gerçek dünya senaryolarında geniş çaplı testlerden geçmesi gerekiyor.
Sayfa başına git
