Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, uzun süreli kira sözleşmelerinde enflasyon nedeniyle değer kaybeden depozitoların, tahliye tarihindeki güncel kira bedeline oranlanarak iade edilmesi gerektiğine hükmetti.
1993 YILINDAN BUGÜNE UZANAN HUKUK ZAFERİ
Dava konusu olay, 10 Ekim 1993 tarihinde bir konuta 15 lira (o dönemin parasıyla 15 milyon TL) depozito ödeyerek giren bir kiracının, 2014 yılında evi tahliye etmesiyle başladı.
Kiracı, aradan geçen 21 yılda paranın değerini tamamen yitirdiğini belirterek, iadenin güncel rakamlar üzerinden yapılmasını talep etti. Yerel mahkemenin ardından dosyanın gittiği Yargıtay, paranın alım gücünün korunması gerektiğine karar vererek kiracıyı haklı buldu.
YENİ HESAPLAMA SİSTEMİ: ORANLAMA YÖNTEMİ
Yargıtay’ın belirlediği yeni içtihada göre, iade edilecek depozito tutarı artık şu iki adımlı formülle hesaplanacak:
Oran Tespiti: Öncelikle kira sözleşmesinin başladığı tarihteki depozito bedelinin, o günkü kira bedeline oranı bulunur. (Örn: Depozito, kiranın 2 katı mı?)
Güncel Uygulama: Elde edilen bu oran, evin boşaltıldığı tarihteki güncel kira bedeline uygulanır.
Örnek Hesaplama:
Sözleşme başında kira 1.000 TL, depozito 2.000 TL ise oran 2 katıdır.
Tahliye tarihinde güncel kira 30.000 TL olmuşsa, kiracıya iade edilecek tutar 60.000 TL olacaktır.
KİRACILARIN MAĞDURİYETİNE SON
Bu karar, özellikle 10-20 yıl gibi uzun süre aynı taşınmazda oturan kiracıların, çıkışta "pul olan" depozitoları nedeniyle uğradığı zararı ortadan kaldırmayı hedefliyor. Hukukçular, bu kararın sadece TL cinsinden nakit verilen depozitolar için geçerli olduğunu, bankada vadeli hesapta tutulan veya döviz/altın olarak kararlaştırılan depozitoların zaten kendi değerini koruduğunu hatırlatıyor.
Bundan sonraki süreçte, mülk sahiplerinin "ödediğin rakamı iade ederim" savunması, bu emsal karar ile hukuken geçersiz kılınmış oldu.